Zmarł bliski w domu — co zrobić krok po kroku
Ostatnia aktualizacja: 19 sierpnia 2026 r.
Jeśli właśnie zmarła osoba bliska i jest to śmierć spodziewana, po długiej chorobie — nie musisz się spieszyć i nie musisz nigdzie dzwonić w ciągu najbliższych minut. Zadzwoń po lekarza, gdy będziesz gotowy. Jeśli nie masz pewności, czy osoba nie żyje, albo śmierć była nagła — dzwoń natychmiast pod 112.
Poniżej opisujemy, co dzieje się dalej i w jakiej kolejności. Nie musisz tego zapamiętywać. Wystarczy, że wrócisz tu, gdy będziesz potrzebować.
Najkrócej jak się da
- Wezwij lekarza, który stwierdzi zgon i wystawi kartę zgonu.
- Zadzwoń do zakładu pogrzebowego — my zajmiemy się przewozem.
- Zgłoś zgon w USC w ciągu 3 dni od wystawienia karty zgonu.
- Ustal szczegóły ceremonii — resztę formalności przejmiemy my.
Krok 1. Kogo wezwać, żeby stwierdził zgon
W Polsce zgon może formalnie stwierdzić wyłącznie lekarz. To on wystawia kartę zgonu — dokument, bez którego nie da się zrobić nic dalej: ani przewieźć osoby zmarłej, ani zgłosić zgonu w urzędzie, ani zorganizować pogrzebu.
To, kogo wezwać, zależy od pory dnia:
W godzinach pracy przychodni (zwykle 8:00–18:00 w dni robocze) Zadzwoń do przychodni POZ, do której zapisana była osoba zmarła. Obowiązek wystawienia karty zgonu spoczywa na lekarzu, który jako ostatni w okresie 30 dni przed śmiercią udzielał choremu świadczeń. W praktyce jest to najczęściej lekarz rodzinny.
Wieczorem, w nocy, w weekend lub w święto Zadzwoń pod 112 albo 999. Dyspozytor skieruje zespół ratownictwa medycznego lub lekarza nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej.
Gdy śmierć była nagła, nietypowa albo nie wiadomo, co się stało Dzwoń pod 112 bez zastanawiania się. Jeśli okoliczności budzą wątpliwości, lekarz nie wystawi karty zgonu — na miejsce zostanie wezwana policja, a o dalszym postępowaniu zdecyduje prokurator. To standardowa procedura i nie oznacza, że kogokolwiek się o coś podejrzewa.
Uwaga na najczęstszy problem
Jeśli przyjedzie sam zespół ratowników medycznych, a osoba zmarła przed ich przyjazdem, ratownicy mogą jedynie potwierdzić zgon — nie mają uprawnień do wystawienia karty zgonu. Karta zgonu wystawiana przez ratownika dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy śmierć nastąpiła w trakcie prowadzonych czynności ratunkowych.
W takim przypadku trzeba wezwać lekarza ponownie. To bywa najbardziej frustrujący moment całej procedury i najczęstsze źródło nieporozumień. Jeśli utknąłeś w takiej sytuacji — zadzwoń do nas, pomożemy to rozwiązać.
Krok 2. Zanim przyjedzie lekarz
Nie ma żadnego przepisu, który nakazywałby ci cokolwiek robić z ciałem. Możesz po prostu być obok.
Kilka praktycznych rzeczy, które ułatwią sprawę:
- Przygotuj dowód osobisty osoby zmarłej — lekarz będzie potrzebował numeru PESEL.
- Odszukaj dokumentację medyczną, jeśli jest pod ręką: karty informacyjne ze szpitala, wypisy. Pomaga to lekarzowi ustalić przyczynę zgonu.
- Wyłącz koncentrator tlenu, pompę infuzyjną i podobne urządzenia, jeśli były używane.
- Nie przenoś ciała do czasu przyjazdu lekarza.
- Jeśli w domu jest zwierzę, warto je na ten czas zamknąć w innym pomieszczeniu.
Nie musisz przebierać osoby zmarłej. To zrobimy my, w warunkach do tego przystosowanych. Możesz natomiast już teraz zacząć myśleć o ubraniu, w którym bliski ma zostać pożegnany — wrócimy do tego później.
Krok 3. Telefon do zakładu pogrzebowego
Możesz zadzwonić do nas w każdej chwili — także zanim przyjedzie lekarz, jeśli potrzebujesz się poradzić. Odbieramy całą dobę.
W rozmowie zapytamy o kilka podstawowych rzeczy: gdzie znajduje się osoba zmarła, czy lekarz był już i wystawił kartę zgonu, oraz jak możemy się z tobą skontaktować. Nie musisz nic przygotowywać ani niczego wiedzieć.
Po wystawieniu karty zgonu przyjeżdżamy i przewozimy osobę zmarłą do naszej chłodni. Możesz być przy tym obecny albo nie — jak wolisz. Od tego momentu masz czas. Kolejne decyzje — trumna, termin, forma ceremonii — podejmiemy razem, spokojnie, na spotkaniu w biurze.
Zakład Pogrzebowy Krzan — całodobowo: 503 990 610
Krok 4. Co dzieje się w następnych dniach
Dalsza kolejność wygląda tak:
- Zgłoszenie zgonu w USC — masz na to 3 dni od dnia sporządzenia karty zgonu (a 24 godziny, jeśli przyczyną była choroba zakaźna). Urząd wydaje akt zgonu i pierwszy odpis skrócony bezpłatnie. Możemy pomóc ci to załatwić.
- Ustalenie terminu i miejsca pochówku — kontakt z parafią lub administracją cmentarza, rezerwacja kaplicy.
- Wybór trumny lub urny, formy ceremonii, oprawy muzycznej.
- Wniosek o zasiłek pogrzebowy — od 1 stycznia 2026 r. wynosi 7000 zł. Możesz upoważnić nas do złożenia wniosku i rozliczenia świadczenia bezpośrednio z nami, dzięki czemu nie musisz wykładać całej kwoty z góry.
Czego nie musisz robić
Rodziny często niepotrzebnie biorą na siebie rzeczy, które są po naszej stronie:
- nie musisz sam wozić dokumentów po urzędach,
- nie musisz kontaktować się z cmentarzem ani z krematorium,
- nie musisz szukać osoby, która przygotuje ciało,
- nie musisz od razu wiedzieć, czy chcesz pogrzeb tradycyjny czy kremację.
Najczęstsze pytania
Ile mam czasu na wezwanie lekarza?
Nie ma przepisu wyznaczającego termin, w jakim masz wezwać lekarza po stwierdzeniu, że bliski nie żyje. Jeśli śmierć była spodziewana, możesz poświęcić chwilę na pożegnanie. Jeżeli lekarz zobowiązany do wystawienia karty zgonu nie może przeprowadzić oględzin w ciągu 12 godzin od wezwania, kartę wystawia lekarz wezwany do nagłego zachorowania lub wypadku.
Czy muszę zapłacić za wystawienie karty zgonu?
Nie. Wystawienie karty zgonu przez lekarza POZ lub zespół ratownictwa jest bezpłatne.
Co jeśli osoba zmarła nie była zapisana do żadnej przychodni?
Zadzwoń pod 112. Dyspozytor pokieruje dalej.
Czy mogę zabrać osobę zmarłą do domu na noc przed pogrzebem?
Tak, jest to możliwe i wciąż praktykowane na Podkarpaciu. Porozmawiaj z nami — pomożemy to zorganizować.
Zmarł ktoś, kto mieszkał sam. Kto ma to zgłosić?
Zgon może zgłosić każda osoba bliska, a także osoba, która była obecna przy zgonie. Jeśli nie ma nikogo z rodziny, sprawą zajmuje się gmina.
Podstawa prawna
Ustawa z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1590); rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie stwierdzenia zgonu i jego przyczyny; rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2023 r. w sprawie wzoru karty zgonu (Dz.U. 2023 poz. 2734).